Ngày 15/9, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành đã tiếp bà Tina Chondraki Birmpili, Trưởng Ban điều hành Quỹ Đa phương thi hành Nghị định thư Montreal. Cuộc gặp diễn ra trong khuôn khổ Hội thảo kỷ niệm Ngày Quốc tế Bảo vệ tầng ô-dôn (16/9) do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức tại Hà Nội.

Phát biểu tại buổi làm việc, Thứ trưởng Lê Công Thành khẳng định Nghị định thư Montreal là một trong những hiệp ước môi trường thành công nhất trên thế giới, nhờ sự phối hợp hành động dựa trên bằng chứng khoa học và cam kết chung của cộng đồng quốc tế. Ông bày tỏ mong muốn những bài học và mô hình hiệu quả từ Công ước Vienna và Nghị định thư Montreal sẽ tiếp tục được nhân rộng, áp dụng cho các thách thức toàn cầu khác như biến đổi khí hậu và ô nhiễm rác thải nhựa.

Bà Tina Chondraki Birmpili, Trưởng Ban điều hành Quỹ Đa phương thi hành Nghị định thư Montreal đang có chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam. Ảnh: Minh Thái

Thứ trưởng đánh giá cao cơ chế tài chính đặc thù của Quỹ Đa phương, trong đó hỗ trợ trực tiếp cho doanh nghiệp cả về tài chính, kỹ thuật và chuyển giao công nghệ. Đây được xem là yếu tố then chốt giúp các quốc gia, trong đó có Việt Nam, triển khai hiệu quả các cam kết loại trừ các chất làm suy giảm tầng ô-dôn.

Trong bối cảnh nền kinh tế mở, kim ngạch xuất nhập khẩu tương đương khoảng gấp đôi GDP, Thứ trưởng Lê Công Thành cho biết Việt Nam đang chủ động nâng cao tiêu chuẩn môi trường đối với hàng hóa xuất khẩu. Đặc biệt, lĩnh vực làm mát và điều hòa không khí hiện nay không còn là nhu cầu xa xỉ mà đã trở thành nhu cầu thiết yếu của đời sống, nhất là trong điều kiện biến đổi khí hậu ngày càng khắc nghiệt.

“Việt Nam ưu tiên thúc đẩy các công nghệ làm mát vừa thân thiện với môi trường, vừa tiết kiệm năng lượng, đồng thời có chi phí hợp lý để người dân dễ tiếp cận,” Thứ trưởng nhấn mạnh. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang tham mưu cho Chính phủ xây dựng các chính sách nhằm đưa công nghệ sạch vào sản xuất và đời sống, trong đó chú trọng các giải pháp làm mát bền vững, hiệu quả năng lượng cao.

Hiện nay, Việt Nam đang triển khai Dự án tăng cường năng lực thực hiện Nghị định thư Montreal, Kế hoạch quản lý loại trừ HCFC giai đoạn III và Kế hoạch giảm dần các HFC giai đoạn I (SMS-MP), với sự phối hợp của Ngân hàng Thế giới và UNEP. Thứ trưởng Lê Công Thành đề nghị Quỹ Đa phương tiếp tục đồng hành, hỗ trợ Việt Nam triển khai hiệu quả các dự án này, đặc biệt trong khuôn khổ thực hiện Nghị định thư Montreal và Bản sửa đổi, bổ sung Kigali. Đồng thời, Việt Nam mong muốn được hỗ trợ tiếp cận các cơ chế tài chính mới cho các dự án về hiệu quả năng lượng, quản lý vòng đời môi chất làm lạnh và làm mát bền vững.

Về phía Quỹ Đa phương, bà Tina Chondraki Birmpili cho biết Quỹ và Việt Nam đã duy trì mối quan hệ hợp tác chặt chẽ, lâu dài. Đến nay, Quỹ đã phê duyệt 93 dự án cho Việt Nam với tổng kinh phí khoảng 30 triệu USD, cùng nhiều dự án khác dự kiến triển khai đến năm 2026. Trong đó, Kế hoạch giảm dần các HFC giai đoạn I của Việt Nam được đánh giá là mô hình tham khảo quan trọng, giúp các quốc gia khác trong khu vực xây dựng và đệ trình kế hoạch tương tự.

Quỹ Đa phương sẽ tiếp tục hỗ trợ Việt Nam thực hiện lộ trình quản lý, loại trừ các chất được kiểm soát. Ảnh: Minh Thái. 

Bà Tina cũng cho biết, thời gian gần đây Quỹ Đa phương đặc biệt chú trọng hỗ trợ các dự án kết hợp giữa giảm dần HFC và nâng cao hiệu quả năng lượng. Cách tiếp cận này không chỉ mang lại lợi ích khí hậu mà còn giúp giảm chi phí vận hành cho doanh nghiệp và người tiêu dùng, nhất là trong lĩnh vực làm lạnh và điều hòa không khí. Một trong những ưu tiên sắp tới là tăng cường quản lý vòng đời môi chất làm lạnh.

Đánh giá cao những kết quả Việt Nam đã đạt được trong quản lý và loại trừ các chất được kiểm soát, bà Tina khẳng định Quỹ Đa phương sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ, hỗ trợ Việt Nam triển khai lộ trình đã cam kết, góp phần bảo vệ tầng ô-dôn và ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu.